Współpraca i ruch oporu

Współpraca i ruch oporu

Z Rosjanami oddaliły się na wschód te powagi i czynniki polityczne, które dotąd utrzymywały Kongresówkę w nieufnym wobec Niemców nastroju: Dmowski, Zygmunt Wielopolski (bratanek Aleksandra), Stanisław Wojciechowski. Wynurzyli się działacze, którzy przyjęli nazwę przyniesioną przez Niemców z flamandzkiej Belgii – aktywistów. … Czytaj dalej

Zamiast odbudowy Polski – nowy podział

Zamiast odbudowy Polski – nowy podział

NKN upamiętnił „wyzwolenie” Warszawy odezwą „do narodu” (8 VIII) z żądaniem złączenia niepodzielnego Królestwa z niepodzielną Galicją, a do stolicy słał apele z motywem „Przemów Warszawo”. Jednak miasto jako całość pozostało nieme, a cenzura austriacka skonfiskowała uchwałę Koła Polskiego, … Czytaj dalej

Rosjanie wyparci z Polski

Rosjanie wyparci z Polski

Dalekim echem rozległa się w Europie kapitulacja Przemyśla [22 III 1915 r.]; zdawało się, że front ruszy z Nidy i Dunajca na zachód. Mikołaj II we Lwowie ogłosił z balkonu [ratusza] (22 IV), że „nie ma żadnej Galicji, jest tylko jedna, … Czytaj dalej

„Zamieć”

„Zamieć”

Takim symbolem określił Żeromski straszne, prawie beznadziejne losy, które przeżywał naród na przełomie roku 1914/1915 i jeszcze potem, przez wiosnę i lato. Zaciągnęła się wojna na długie lata. Zaciążyły jej klęski szczególnie nad Polską deptaną przez trzy armie cesarskie, skazaną na bratobójczy rozlew krwi. … Czytaj dalej

Rozbicie Naczelnego Komitetu Narodowego

Rozbicie Naczelnego Komitetu Narodowego

Dowództwo austro-węgierskie (AOK) zamiast odparować rosyjskie pociągnięcie przez zbliżenie do Polaków, zażądało od legionistów przysięgi na rotę pospolitego ruszenia, bez własnych sztandarów, i narzuciło im generałów dalekich od ich ideologii. 4 września 1914 r. (nazajutrz po upadku Lwowa) Piłsudski na Błoniach … Czytaj dalej

Miecz grunwaldzki pod rosyjskim sztandarem

Miecz grunwaldzki pod rosyjskim sztandarem

Tymczasem nad Newą inne hasło padło z ust polskich – w imieniu zaboru rosyjskiego. Poseł Wiktor Jaroński w Dumie w odpowiedzi na czyn kadrówki 8 sierpnia wyraził wiarę, że z pomocą Bożą Słowiaństwo, pod egidą Rosji odeprze Teutonów, podobnie jak … Czytaj dalej

Naczelny Komitet Narodowy

Naczelny Komitet Narodowy

Powstał ów Komitet 16 sierpnia [1914 r.] w Krakowie na mocy uchwały Koła Sejmowego, a składał się z 40 osób, reprezentujących niemal wszystkie odcienie partyjne Galicji. Prezesem był zrazu Leo. Po nim przez cztery lata prof. Władysław Leopold Jaworski, wychowanek polityczny Bobrzyńskiego, … Czytaj dalej

Piłsudski wydaje wojnę Rosji

Piłsudski wydaje wojnę Rosji

Jakkolwiek koła uświadomione politycznie przeszły przez szkołę samorządu Galicji, „Przeglądu Wszechpolskiego”, a ogół inteligencji miał w uszach wieszcze słowa Wyspiańskiego: „Z tej ziemi państwo wskrzeszę”, jednak po ciężkich zawodach ostatniego dziesięciolecia ogół dopiero stopniowo dochodził do świadomości, że z wojny między … Czytaj dalej