Niegłupie odpowiedzi

Niegłupie odpowiedzi

Wiersz porusza się w kręgu zasadniczych problemów podejmowanych przez główne nurty poezji barokowej, nawet całą europejską sztukę tego okresu. Stawia szereg podstawowo ważnych pytań o naturę świata: co w nim jest najstarsze, najpiękniejsze, największe? W końcu pojawia się jakby zapowiadane pytanie o sprawy … Czytaj dalej

Arianizm

Arianizm — nazwa pochodzi od Ariusza (ok. 270-336), który przeczył boskości Chrystusa, uznawał jednak podobieństwo między nim a istotą boską. Arianizm już w IV wieku uznano za herezję. W Polsce arianie pojawili się w połowie XVI wieku, pod koniec tego stulecia sławna stała się ich … Czytaj dalej

Sonet

Sonet

Sonet to utwór liryczny składający się z 14 wersów zebranych w dwa czterowiersze i trzy tercyny (strofy po trzy wersy). Owym 8 oraz 6 wersom odpowiadają samodzielne jednostki znaczeniowe, tematyczne. Dwie pierwsze (dłuższe) strofy zwykle mają charakter opisowy, trzywersowe – filozoficzny, refleksyjny, uogólniający sytuację … Czytaj dalej

Do trupa

Do trupa

Analizując i ten utwór, wciąż pozostajemy w kręgu motywów miłosnych w twórczości Morsztyna. Motywów ujętych podobnie: miłość jest źródłem cierpienia, niepewności, rozlicznych rozterek podmiotu lirycznego. Stan psychiczny tego ostatniego jest aż tak zły, iż można go porównać do trupa. To kolejny wyszukany koncept … Czytaj dalej

Koncept Konceptyzm

Koncept to niezwykłe ujęcie treści dzieła, zaskakujący, odkrywczy i niebanalny pomysł jego autora. Często koncept zostaje wpisany w oryginalną puentę utworu, przede wszystkim wiersza. Z reguły koncepty służą przede wszystkim ukazaniu sprzeczności, paradoksów świata, są ważnym elementem wyszukanej pod względem formalnym poezji, np. barokowej, z … Czytaj dalej

O sobie

O sobie

Liryka miłosna Morsztyna przynosi niemal pełny przegląd barokowych efektów formalnych. Jest kunsztowna, odznacza się wielką różnorodnością schematów wersyfikacyjnych i stroficznych, zaskakującymi, oryginalnymi konceptami, pomysłami, którym jednak towarzyszą rygory gatunkowe – na przykład sonetu, jak w głośnym wierszu Do trupa. Autor obficie czerpał też … Czytaj dalej

Kalendarze w latach niewoli

Kalendarze w latach niewoli

Ogromna, bardzo już zróżnicowana produkcja kalendarzowa nie została zahamowana przez zaborców. Nadal ukazywały się kalendarze mające tradycję. Zaczęły wychodzić również nowe. Szczególnie rozwinęły się kalendarze gospodarskie, a w Galicji i zaborze rosyjskim pierwszych lat XIX w. wychodziły nawet kalendarze polityczne. Oczywiście … Czytaj dalej

Kalendarze polityczne

Kalendarze polityczne

Począwszy od 1737 r. zaczęły ukazywać się w Polsce kalendarze polityczne, a następnie — polityczno-historyczne i obywatelskie, pomyślane ambitnie, z troską o wysoki poziom i rzetelność informacji, służące wiedzy i wychowaniu, nauce i kulturze, wyrażające nierzadko postępowe idee, kształtujące nowoczesne postawy. Ich wzorem … Czytaj dalej